Кыргызстан 2003-жылдан бери 11-декабрды Эл аралык тоо күнү катары белгилеп келет. Бул күнү тоо экосистемаларынын маанисин жана климаттын өзгөрүшү менен курчап турган коркунучтарды эске салуу максатында дүйнө жүзү боюнча көңүл бурулат. Кыргызстан тоо экосистемаларын коргоо боюнча глобалдык демилгелерде алдыңкы орунда турат жана өлкөдө тоолорду сактоо боюнча ар кандай иш-чаралар жана стратегиялар иштелип чыгууда.
Кыргызстандын делегациясы Бразилияда өткөн 30-Конференцияда (КС-30) климаттын өзгөрүшү боюнча катышууда. Делегацияны өкмөт башчынын орун басары Эдиль Байсалов жетектеп, тоо региондорунун кызыкчылыктарын коргоо боюнча сүйлөшүүлөрдү жүргүзүүдө. Алар климаттык финансированиега жетүү маселелерин талкуулап, Бишкекте Глобалдык тоо туруктуулук борборун түзүү сунуштарын киргизишти.
Эдиль Байсалов, Кыргызстандын вице-премьер-министри, катышууда COP30 климаттык саммитинде, Бразилияда. Ал Кыргызстанды парник газдарын чыгарууну кыскартууда дүйнөдөгү лидерлердин бири катары белгилеп, 2030-жылга чейин чыгарууларды 18% кыскартуу боюнча милдеттенмесин билдирди. Байсалов тоо экосистемаларына финансылык колдоо көрсөтүү зарылдыгын баса белгилеп, 2027-жылы Бишкекте өтө турган Экинчи глобалдык тоо саммити тууралуу маалымдады.
Кыргызстанда пандемияларды алдын алуу, азык-түлүк системаларынын туруктуулугун жана экосистемалардын ден соолугун камсыз кылуу боюнча "Бирдиктүү ден соолук" программасы ийгиликтүү ишке ашырылууда. Душанбе шаарында өткөн конференцияда өлкөнүн улуттук координациялык механизми сунушталып, программаны ишке ашыруу үчүн Регионалдык координациялык кеңеш түзүлдү. Программа адам, жаныбар жана экология ден соолугуна байланыштуу маселелерди чечүүгө багытталууда.
Кыргызстанда кыргыз тилинде сүйлөө синтезинин эмоционалдык модели сунушталды. Бул модель, Nineninesix жана "Акылай" долбоорлорунун командасы тарабынан түзүлүп, мамлекеттик жана жеке секторлордо колдонууга мүмкүндүк берет. Модель интонацияларды жана эмоциялык өңдөрдү чагылдыруу үчүн арналган, бул кыргыз тилинин санариптик чөйрөдөгү өнүгүшүнө чоң салым кошот. Жаңы технологиялык чечимдерди иштеп чыгуу, билим берүү материалдарын үнгө чыгаруу, ошондой эле атайын муктаждыктары бар колдонуучулар үчүн санариптик чөйрөнү жеткиликтүү кылууга шарт түзөт. Модель реальному убакытта сүйлөөнү камсыз кылат жана стандарттуу видеокарталарда иштей алат.
Бишкектин 2050-жылга чейинки өнүгүү планы суунун жетишсиздигинен сактануу максатында калк жана ишканалар үчүн таза суу пайдаланууга чектөө киргизүүнү сунуштайт. Кыргызстанда суу ресурстарынын үнөмдөлүшү жана рационалдуу пайдаланылышы маанилүү.
Кыргызстан 2030-жылга чейин чакан жана орто ишканалардын ИДПдагы үлүшүн 50% га жеткирүүнү пландаштырууда. Улуттук өнүктүрүү программасы 25 технологиялык прототипти түзүүнү жана ишкердикти колдоо экосистемасын өнүктүрүүнү камтыйт.
Бакыт Сыдыков 24-октябрда Бакуда өткөн ОТГнын министрлеринин жолугушуусуна катышты. Жыйындын жыйынтыгында 2025-2026-жылдарга өнөр жай, илим, технология жана инновация боюнча кызматташуу планы жаңыланды.
Министрлик улуттук санариптик экосистеманы түзүү боюнча долбоор сунуштады. Максаты — мамлекеттик органдар, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдары, юридикалык жана жеке тараптардын ортосунда маалымат алмашууну камсыз кылуу.
Блокчейн азыр экономика, мамлекеттик башкаруу жана социалдык чөйрөнү өзгөртө ала турган күчтүү курал болуп саналат. Премьер-министр Адылбек Касымалиев бул технологияларды колдонууда лидерлик позицияны камсыз кылуу максатын белгилеп, өлкөнү блокчейн-стартаптар үчүн хабга айландырууну көздөйт. Ал экономикалык өсүш, мамлекеттик башкаруунун натыйжалуулугу жана адам капиталынын өнүгүүсүнө басым жасайт. Блокчейн технологияларынын ишке ашырылышы үчүн коопсуз жана алдын ала белгилүү жөнгө салуу чөйрөсү зарыл.
