Инсульт — кан тамырларынын бүтөлүшү же жарылышынан улам келип чыгышы мүмкүн болгон мээ кан айлануусунун курч бузулушу. Кабылдоолор кол-буттун шал болушунан жана сүйлөөнүн бузулушунан тартып өмүргө коркунуч туудурган оор учурларга чейин ар кандай болушу мүмкүн.
Инсульттун негизги белгилери: У.Д.А.Р. эстеп калыңыз
Республикалык ден соолукту чыңдоо борборунун адистери баштапкы диагностика үчүн У.Д.А.Р. мнемоникалык эрежесин колдонууну сунушташат.
У — Жылмаюу (беттин асимметриясы)
Адамдан жылмаюусун сураныңыз. Эгер жылмаюу кыйшык көрүнсө же бет асимметриялуу болуп калса, бул инсульттун белгилерин көрсөтүшү мүмкүн.
Д — Кыймыл (колдун алсыздыгы)
Адамдан эки колун көтөрүүсүн сураңыз. Бир кол көтөрүлбөсө, түшүп калса же экинчисинен кыйла алсыз болсо, белгилеңиз.
А — Сүйлөө (сүйлөөнүн бузулушу)
Сүйлөөнү текшерүү жөнөкөй сүйлөмдү кайталоону суроону камтыйт. Ошондой эле сүйлөө түшүнүксүз болуп калбаганын же адам кайрылган сүйлөөнү түшүнбөй калбаганын баалоо маанилүү.
Р — Чечим (убакытты жоготпоңуз)
- Адамды каалаган горизонталдуу бетке жаткырып, башын 30° көтөрүү.
- Таза аба киргизүү: терезелерди жана эшиктерди ачуу, жаканы чечүү жана моюндан алуу.
