Кыргызстанда ак сары майдын импортуна убактылуу тыюу салуу маселеси талкууга алынууда. Ушул планын камтыган постановуянын долбоору коомдук талкууга коюлган. Инициаторлордун пикинин негизинде, республикага импорттолуп жаткан чет элдик майдын баасы төмөндөшү жергиликтүү өнөр жайчыларын оор абалга туура келтиргенин айтышат.

Импорттун жогорулашы жана максат

Ушул чаралардын негизги себеби импорттун кескин өсүшү болуп саналат. Маалыматтарга караганда, 2026-жылдын январы-июлуй айларында Кыргызстанга 66,9 миң тонна сары май келип кирген, бул 2025-жылдын ушул мезгилине караганда 4 эсе көп.

Сары майдын импортунун салыштырмасы

66,9миң тонна
4эсе

Өнөр жайчылардын көз карашы

Минводсельпромдун башчысы Эрлист Акунбеков парламенттеги жыйындоодо депутаттарды маалыматтандырып, мындай чектөө жергиликтүү өнөр жайчыларын колдоо болуп саналаарын айткан. Анын айтымыша, республикага импорттолуп жаткан сары май продукциянын баасынын төмөндөшүнө алып келип, кыргыз өнөр жайчылары үчүн жоготууларга себеп болуп жатат.

«ОАО «Кайнды-Кант» заводындагы сары майдын өндүрүш чыгымы жогору, жана ишкана импорт менен атаандаш келишүүгө кыйынчылык жаратат»
Эрлист Акунбековдун айтымыша

Кыргызстандын сары майды камсыздоо жөндөмү

Акунбеков ошондой эле Кыргызстандын калктын муктаждыгын чет элдик продукциясыз өзү камсыздай ала турганын билдирген. Ошондой эле, Кыргызстандын сары май импорту 2026-жылдын январы-августу айларында өткөн жылдын ушул мезгилине салыштырмалуу 3,7 эсе көбөйгөнү белгилүү. Бул мезгилде өлкөгө 37,1 млн доллар менен 68,6 миң тонна сары май импорттулган.

Бторик маселелер

Бул маселелердин алдында, Минводсельпром Кыргызстанга картошка, сүт продукциясы, жүчөк мамычасы, алма жана балык мамычасынын импортуна тыюу салууну да сунуштаган. Бирок, балык мамычасынын импортуна тыюу салуу маселесинде Кыргызстандын кабинет министри Адылбек Касымалиев аракеткестирип, республикага балык мамычасынын импорту болбогонун тастыктаган.

  1. Ак сары майдын импортуна убактылуу тыюу салууну пландаштыруу
  2. Импорттун жогорулашы жергиликтүү өнөр жайчыларды коркутуп жатат
  3. Тыюу салуу жергиликтүү өнөр жайчыларын колдоо максатында
  4. Кыргызстандын сары май импорту 2026-жылдын январы-августу айларында 3,7 эсе көбөйгөн

Эскертүү катары, Россиянин Экономика-көндүрмө министрлиги 13-октябрда ЕАЭБ комиссиясына кайрылуу жөнөткөнү маанилүү, анда бул тыюу салуу ЕАЭБ ички рыногунун режимин бузуу «акылга сырылбаган дискриминация» деп аталган.