Кыргызстанда көмүр экспортуна мамлекеттик көзөмөлдү катаалдаштыруу мүмкүнчүлүгү каралууда. Демилге коомдук талкууга чыгарылган Министрлер Кабинетинин «Көмүр ташуунун айрым маселелери жөнүндө» токтом долбоорунда бекитилген.
Экспортту чектөөнүн максаттары
Долбоорду иштеп чыгуучулардын айтымында, негизги максат — Кыргыз Республикасынын калкын көмүр менен артыкчылыктуу камсыздоону сактоо, өзгөчө кризистик күз-кыш мезгилинде. Бийлик экспортту чектөөнү ички рынокту жөнгө салуунун жана катуу отун тартыштыгын алдын алуунун негизги куралы деп эсептейт.
Кыргызстандын Энергетика министрлигинин маалыматы боюнча, Борбордук Азия өлкөлөрүндө катуу отунду керектөө өскөн шартта ички рынокту көмүр менен туруктуу камсыздоону жана чыгаруу көлөмдөрүн көзөмөлдөөнү камсыз кылуу өзгөчө актуалдуу болуп баратат.
Чаралардын экономикалык негиздемеси
Чектөөлөрдү жактоочулар мындай чаралар мурда бааны кармап турууга жана калктын социалдык жактан аярлуу топторун көмүр менен социалдык баада камсыз кылууга жардам бергенин ырасташат. Атап айтканда, 2026-жылы ушуга окшош токтомдор альтернативалуу жылытуу булактарына жетүү мүмкүнчүлүгү чектелген аймактарда да көмүр тартыштыгын алдын алууга өбөлгө түзгөнү белгиленет.
Долбоордун авторлору мамлекеттик компания аркылуу экспорттоо жеткирүүлөрдүн көлөмүнө гана эмес, чыгарылып жаткан көмүрдүн маркаланышына, ошондой эле анын чет өлкөдө сатылышынын иш жүзүндөгү баасына да көзөмөл жүргүзүүгө мүмкүндүк берет деп эсептешет. Мындан тышкары, мындай чараларды киргизүү контрабанданы токтотууга жардам берет жана салык төлөмдөрүнүн түшүшүн камсыз кылат деп болжолдонууда.
Негизги жоболор
Токтом долбоорунун алкагында Министрлер Кабинети көмүрдү автоунаа транспорту менен чыгарууга алты айлык тыюу салууну киргизүү маселесин карап чыгууну сунуштайт.
- Кыргыз Республикасынын энергетикалык коопсуздугун камсыз кылуу
- Ички рынокто катуу отун тартыштыгын алдын алуу
- Экспорттук операцияларды мамлекеттик жөнгө салуу механизмдерин белгилөө
- КР энергетикалык коопсуздугун камсыз кылуу
- Катуу отун тартыштыгын алдын алуу
- Экспорттук операцияларды мамлекеттик жөнгө салуу механизмдерин белгилөө












