ӨлкөЭскерүүлөр: 9787
Кыргызстан (Кыргыз Республикасы) — Борбордук Азиядагы мамлекет. Өлкө энергетикалык инфраструктураны, анын ичинде ири гидроэнергетикалык долбоорлорду өнүктүрүп, чектеш мамлекеттер менен экология жана инфраструктура маселелери боюнча чек аралык кызматташтыкты колдойт. Өлкөдө Жогорку Кеңеш аркылуу парламенттик система иштейт, ал эми мамлекеттик органдар салык, саламаттык сактоо жана жаратылыш ресурстарын пайдалануу көзөмөлү тармактарында реформаларды жүргүзүшүүдө.
Россиялык рэпер Navai Bakirov, псевдоними Navai менен белгилүү, кыргыз-казак чектеринде наркотик контрабандациясы айызамы менен кармалып калган. Бул кармоо 13-октябрда Жамбыл облусу полициясы тарабынан жүргүзүлгөн. Бул окуядан мурун, Navai 12-октябрда Бишкекте концерт өткөрүп жаткандыгы белгилүү болгон.
Кыргызстандын Президенти Садыр Жапаров иштеп чыгуу сапары менен Азербайджанга келди. Ал бул жерде Азияда кызматташуу жана ишеним чаралары боюнча VII Саммиттин өткөрүлүүсүнө катышып, аймактык кызматташуу, цифрализация жана туруктуу өсүш сыяктуу маанилүү маселелерди талкуулай турат. Жапаровду Бакунун Гейдар Алиев аймактык аэропортунда Азербайджандын вице-премьер-министри Самир Шарифов карап күткөн.
Суу ресурстары, айыл чарбыты жана иштетүү тармалдары министри Эрлист Акунбеков Кыргызстанда эт баасын төмөндөтүү максатында мал экспортторуна алты айлык мораторий киргизилгенин жана Бишкекте пилоттук режимде төмөндөтүлгөн баа менен эт сатылган 10 фудтрак иштетилгенин билдирди. Министрдин айтымыша, аткарылган чаралар менен малдын баасы төмөндөп, эт баасынын максималдуу чеги 770 сом менен белгиленген. Бирок, баанын төмөндөшү үчүн фермерлердин абалына көңүл буруу зарыл деп белгиледи.
Суу ресурстары, айыл чарбыт жана иштетүү тармактары боюнча министрдин биринчи орундар кызматкери Иличи Марсбек уулу Кыргызстандагы Монголиянын элчиси Дэмчиг Тэгшжаргалом менен жолугушуп, эки өлкө аралык айыл чарбыт товардык агымын көбөйтүү боюнча маселелерди талкуулашкан. Жолугушуунун негизги багыттары кыргызча жашылча, жемиш жана кургатылган жемиштерди Монголия рыногуна экспорттоо мүмкүнчүлүктөрүн жогорулатуу жана мал чарбыты боюнча кызматташууну өнүктүрүү болгон.
«Дос-Кредобанк» ААК түрк мамлекеттеринин ортосундагы трансчекаралык финансылык кызматтарды жөнөкөйлөтүү максатында жалпы цифралык кошелек түзүү боюнча демилге менен чыкты. Бул демилге түрк мамлекеттеринин финансылык технологиялар боюнча эл аралык миссиясында берилген жана Кыргызстан менен Азербайджан сыяктуу өлкөлөрдүн экономикалык байланыштарын бекемдеп турушу мүмкүн.
Бишкекте Кыргызстандын эмгек, социалдык камсыздоо жана миграция министрлигинин кызматкерлери менен Бангладеш делегациясынын өкүлдөрү жолугушуп, мигрант жумушчулардын укугун коргоо маселелерин талкуулашкан. Тараптар эмгек жана миграция чөйрөсүндө эки тараптуу кызматташтыкты кеңейтүүгө кызыгууларын подтверришкен.
Казакстанправительственин кароону боюнча кыргыздар үчүн өлкөгө кирүүгө электрондук уруксат алуу зарыл болору аныкталды. Бул өзгөрүү эки мамлекеттин чек арасынан өтүү эрежелерин камтыйт.
Бүгүн, 14-октябрда Кыргызстандын жана Өзбекстандын чек арасы аймагында 3,5 балл күчүндө жер титирүү катталган. Кыргыз Республикасынын Улуттук илимдер академиясынын Сейсмология институтунун маалыматы боюнча, жер титирүү аймактагы бир нече айылдарда сезим берген.
Кыргызстандын илим, жогорку окуу жана инновациялар министр атынан Гульзат Исаматова Бангладештин ички иштер министринин орун басары Асад Алам Сиам менен жолугушуп, эки өлкө аралык илимий жана билим берүү кызматташуусунун келечегин талкуулады. Тараптар жогорку окуу жайларынын ортосундагы кесиптеш кызматташууну өнүктүрүүгө басым жайгаштырып, айрыкча айыл чарбыт жана медицина багыттарына көңүл бурууга макулдашашкан.
Экологиялык экономика багыты боюнча окуган «Ала-Тоо» эл аралык университетинин студенттери Кыргыз Республикасынын Центробанкине табыркады. Ушул сапардын курамында алар өлкөдө жашыл жана климаттык каржылоонун өнүгүшү, ошондой эле жөнгө салуучунун ESG стратегиясын иштеп чыгуу процесси жөнүндө маалымат алды.
Кыргызстандын жана Россиянын мамлекеттик салык кызматылары салыктык башкаруу системаларын натыйжалууруу максатында акысыз техникалык жардам көрсөтүү жөнүндө макулдашуу кол койду. Бул макулдашуу дүйнөлүк банк жана Кыргызстан валюта фондунун өкүлдөрүнүн катышуусундагы Бангкок шаарында өткөн жолугушуулар алкагында ишке ашырылган.
Кыргызстандын Ислам Жазаны аткаруу кызматынын (ИЖАК) № 2 жана № 8 жаза кемесинде жаза аткарып жаткан эркек жана аял жарандары VI эл аралык дүйнөлүк шахмат чемпионатынын онлайн форматында катышты. Бул иш-турнир Кыргызстандын шахмат союзу жана ИЖАКтын тарбиялык, социалдык жана психологиялык ишканасы тарабынан уюштурулган.
Бишкек шаарында жибени жасагандыгы айыпталуучу шектүү кармалды. Жабырлануучу тарап, жибени жасатуу үчүн чоң сумма акча төлөгөнүн, бирок товарды же акчаны кайтарып алганын билдирди. Укук коргоо органдары башка учурлар боюнча маалымат берүүгө чакырып жатышат.
Президент Садыр Жапаров өз үйү бар болуунун үй-бүлөдө келечекке ишенимди бекемдегенин белгиледи. Ал «Менин үйүм» мамлекеттик программасы жаабышы боюнча өлкө боюнча туруктуу үйлөрдүн курулушу жана тапшырылышы келип жатканын айтты. Ммамигер башы мамлекеттик үйл業 курулушу экономиканы стимулдоочу жана адистерди өлкөдө кармап турууга жардам бере тургандыгын баса белгиледи.
Кыргызстандын президенттери Садыр Жапаров мамлекеттик ипотекалык программанын алкагында 9371 ипотекалык квартиранын ишке киргизилишин билдирди. Ошондой эле, Мамлекеттик ипотекалык компания (МИК) республиканын бардык аймактарында 65 объекти боюнча 83 миңдан ашык квартира куруп жатканын тактады. Бул курулуш жарандардын турак жай менен камсыз болуусуна жана тармакты өнүктүрүүгө багытталган.
Кыргызстан жана Черногория туризм тармагындагы кызматташуу келишимине кол койду. Бул документ эки өлкөнүн өз ара туристтик агымын көбөйтүү, биргелеш маршруттарды иштеп чыгуу жана тажрыйба алмашууну камтыйт. Келишим Кыргызстан агенттиги директорунун Черногорияга сапарынын жыйынтыгында түзүлгөн.
Кыргыз делегациясы Ашхабада өткөн Европа Бирлигинин DARYA аймактык долбоорунун жогорку деңгээлдеги тобунун жыйынына катышты. Бул жыйындын негизги темалары – Транскаспий коридоринин муктаждыктарына ылайык баштапкы кесиптик билим берүүнү өнүктүрүү жана кадрлардын квалификациясын жогорулатуу болду. Ушул долбоордун алкагында 1868 мугалим окууга ат탄.
Экономика жана коммерция министринин орунダルмы Искендер Асылкулов Кыргызстандагы Хорватиянын элчиси Рефик Шабанович менен жолугушуп, кызматташтыкты кеңейтүү жана эки эмиткен салыгын болтурбоо жөнүндө макулдашуу боюнча талкуу жүргүзүштү. Тараптар 2027-жылдын апрелин айында Бишкекте макулдашуунун биринчи туура айлануусун өткөрүү боюнча макулдашкага жетти.
Мамлекеттик Илим, жогорку окуу жана инновациялар министрлиги концерттерди жана фестивальдарды уюштуруучуларына музыкалык чыгармаларды колдонуу боюнча автор-муздандыктык укуктарды сактоону эскертти. Уюштуруучулар чыгармаларды колдонуу боюнча маселелерди алдын ала жөнгө салып, лицензиялоо келишими түзүшү жана авторлук сыйлык төлөшү керек.
Улуттук кардиология жана терапия борборунун гастроэнтерология бөлүмүнүн жетекчиси Мамираим Жумабаев энергетикалык ичимдиктердин кооптуулугу тууралуу эскертүү жасады. Ал мындай ичимдиктердин адамдын ден соолугуна, өзгөчө жүрөк-кан тамыр жана бөйрөк системаларына терс таасирин тийгизет деп белгиледи. Жумабаев энергетикалык ичимдиктердин курамындагы жогорку кантты жана башка компоненттерди сапатсыз жашоо образынын белгиси катары баалады.
«Кыргыз Аэропорттору» ААКнын Башкы башкармалыгынын төрагасы Манасбек Самидинов Ош жана Жалал-Абад облустарына жумалык иш сапары ат타고, ири инфраструктуралык долбоорлордун ишке ашыруу жүрүшүн карап чыкты. Ал жаңы эл аралык «Ош» жана «Жалал-Абад» аэровокзал комплекстерлеринин курулушун жеке текшерген. Самидинов бул долбоорлордун Кыргыз Республикасынын жарандык авиациясынын өнүгүшү, аймактардын транспорттук жеткиликтүүлүгү жана өлкөнүн эл аралык авиация потенциалын бекемдөө үчүн стратегиялык…
«Кыргыз Республикасында аба сапатын жакшыртуу» долбомосунун алкагында Чүй облусундагы 30 мектеп жана бала бакча экологиялык таза жылытуу системалары менен жабдыкталуу пландаштырылууда. Бул долбоор Кыргыз Республикасынын Виркин ресурстар, экология жана техникалык көзөмөр министрлиги жана KOICA (Кореянын эл аралык кызматташтык агенттилиги) кызматташып, 2029-йылга чейин ишке ашырат. Долбоордун жалпы бюджети 10 миллион АКШ долларына жетет.
Күчтүү экстрим спортсунун атлети Аллексей Тепляшин жаңы улуттук рекорд коё алды. Ал 9-октябрда Бишкек-1 темир жол станциясында жалпы массасы 213,3 тонна болгон тогуз бош жарым вагонду 7 метр аралыкка жылдырды. Бул иши ал спортчунун жыл ичинде коё алган экинчи рекорду болуп саналат.
Кыргызстандын Соттор аралык жана сооматтык палатасынын төрагасы Темир Сариев өкмөттүк жана эл аралык эксперттер менен талкуулап өткөндө, өлкөнүн жаш таланттуу окумуучулары Сингаبور жана Кытайдын алдыңкы илимий борборлорунда окууга жана изилдөө программаларына катышууга мүмкүнчүлүк алышы мүмкүн экендигин билдирди. Бул талкуулар өлкөнүн инновациялык экономикасын бекемдөө үчүн таланттарды тартуу жана кызматташууну өнүктүрүүгө багытталган.
Кыргызстандын жарандары тарихий медициналык-социал экспертиза (МСЭК) тарабынан белгиленген инвалиддик тобуна макул эмес болсо, республикалык медициналык-социал экспертиза борборуна кайрылуу мүмкүнчүлүгүнө ээ. Эмгек министрлигинин өкүлдөрүнүн айтымыша, борбор кайрылууларды карап чыгып, кеңейтилген комиссиянын курамында кайрадан текшерүү өткөрө алат.
Жогорку Кеңештин жыйынында Бишкектеги жашоо маселелери боюнча талкуу жүргүзүлгөн. Парламент спикери Марлен Маматалиевдин маалыматы боюнча, жаңы курулуштарды толук газга өткөрүү иши жаңы магистралдык газ түтүлүгүн орнотууга байланыштуу 2028-жылга чейин мүмкүн экен. Бирок, 2027-жылы 5-6 жашоо маселесин газга өткөрүү үчүн 30-50 млн доллар өлчөмүндөгү каржылоо талап кылынып жатат.
Ош облусунун Ноокат районунда райондук прокуратуранын жаңы административдик имаратынын ачылыш маалекеси өттү. Кыргызстандын генералдык прокуратурасынын биринчи орун варизасты генералдык прокурор Чыңгыз Ахматов катышуусу менен өткөрүлгөн иш-жөрлөрдүн курамында, бул жаңы имарат кызматкерлердин иштөө шарттарын жакшыртып, жарандарды кабыл алууну жеңилдетет деп белгиленди. Ушул иш-чаралар менен прокуратуранын материалдык-техникалык базасын бекемдөө иши өлкөнүн бардык аймактарында уланып жатат.
Эмгек, социалдык камсыздоо жана миграция министрлиги медико-социалдык экспертизанын (МСЭК) ишин жакшыртууну пландап жатат. Министрликтин өкүлдөрүнүн айтымыша, негизги максаттар процесстерди санаризациялоо, коррупциялык тобокелдиктерди азайтуу жана кызматтарды жарандар үчүн жеткиликтүүлүгүн жогорулатуу болуп саналат.
Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик сейсмот туруктуу курулуш жана инженердик долбоорлоо институту 2026-жылдын сентябрында бүт республика боюнча 74 объектиге инженердик-техникалык корутундулар берген. Бул баалоо социалдык, турак жай, административдик жана ишканалык курулуштардын сейсмикалык туруктуулугун жана коопсуздугун текшерүүгө багытталган.
Бишкек мэри Айбек Жунушалиев шаардагы абанын булганынын деңгээлин төмөндөтүү үчүн комплекстүү чаралар көрүлүп жатканын билдирди. Бул чараларга көмүр сапатын текшерүү, коомдук транспортту газ жана электр автобустары менен жаңыртуу, ЖЭК системаларын модернизациялоо жана калдыктарды утилизациялоо кубаттуулугун жогорулатуу кирет.
Мамлекеттик «Балага сүйүнчү» пособиясын рас квартайсанын электрондук кызматы 14-октябрь күндөн баштап «Түндүк» мобилдик тиркемесинде ишке киргизилди. Азыркы учурда ата-энелерге өзүнүн смартфонунан кайрылуу мүмкүнчүлүгү берилди, ошондо алар жарандарды каттоо борборуна (ЖКБ) барууга муктаж эмес. Бул жаңы кызмат «Социалдык камсыздандыруунун жалпы тутуму» (ССЖТ) ичиндеги тиешелүү модулду киргизүү менен ишке ашырылган.
Эмгек министрлигинин ММЭК боюнча башкармалыгынын башчысы Назгүл Чолумова маалыматка караганда, кыргызстанда мүмкүнчүлүгү чектели деп эсептелген балдардын айрым категориялары үчүн мүмкүнчүлүгү чектелгендиги тууралуу аныктоо тартиби жакшыртылды. Өзгөрүүлөр Даун синдрому, аутистика спектри бузуулары жана ВИЧ/СПИД менен ооруган балдар үчүн мөөнөт жана процедураларды камтыйт.
Президенттин өкүлү Джалал-Абад облусунун аймагындагы Тилек Текебаев «Кабар» агенттиясына берген маалыматта, Кытай – Кыргызстан – Өзбекстан темир жолунда жана ага байланыштуу тармактарда иштөөгө кызматкерлерди даярдоо иштери жүрүп жатканын билдирди. Анын айтымыша, облустук мамлекеттик университетинде 31 окуу багыты ачылып, алардын ичинде темир жол транспорту, энергетика, логистика жана конокторлук кызмат сыяктуу адистиктер камтылган.
Кыргызстан Президенти коопсуздук органдарынын жана казармандардын кызматкерлеринин акчалай эмгек акысын көтөрүү жөнүндө указга кол койду. Указга ылайык, 2026-жылдын 1-декабрынан тартып кызматтык маяналар 10 000 сомго көбөйөт, ошол эле учурда ар кандай кошумча сыйкырлар структурасында өзгөрүүлөр келип чыгат.
Кыргызстанда медициналык-социалдык экспертиза (МСЭК) процесстерин цифралдаштыруу иштери жүргүзүлдү. Эмгек, социалдык камсыздоо жана миграция министрлигинин чечимдерди даярдоо башкармалыгынын башчысы айтымыша, азыркы учурда мүмкүнчүлүгү чектели адамдар жана жашкей жарандардын курагы жана справкалары электрондук түрдө берилип, бул процесстин ачыктыгын жогорулатат жана коррупциялык тобокелдиктерди азайтат.
Улуттук кардиология жана терапия борборунун гастроэнтерология бөлүмүнүн башчысы Мамираим Жумабаев өткөн брифингде кыргызстандыктардын саламаттыгы боюнча маалымдама берди. Анын айтымыша, кыргызстандын болжол менен 27% калкы салмак ашыгык деген диагноз менен ооруйт, ал эми жалпысынан салмак ашыгык деген абалда 56% жарандар турат.
Суу ресурстары министри Эрлист Акунбеков Жогорку Кеңештин жыйынында Бишкек жана Жүйе облусунда каттоодон өткөн жалпы транспорт каражаттарынын санын жана шаардагы жүрүм-турумду жөнгө салуу боюнча аткарылып жаткан иштерди билдирди. Акунбеков шаардын жол тармагына кошумча жүктү жаратуучу факторлорду жана жолдорду оңдоо, айлана жолдорун куруу пландарын талкуулады.
Кыргызстанда 2026-жылы социал объектилерди курууга республикалык бюджеттен 17 миллиард 818 миллион сом бөлүлгөнү маалыматтары берилди. Бул маалыматтар Жогорку Кеңештин жыйынында Министрлер Кабинетинин төрагасынын орун басары — суу ресурстары, айыл чарбыты жана иштеп чыгуу тармалдары министри Эрлис Акунбеков тарабынан билдирилген.
Кыргызстандын Билим берүү министрлиги Япониянын өкмөтү жана компаниялары менен кызматташуу мүмкүнчүлүктөрүн талкуулап, мектептеги билим берүү системаларын заделиштирүү боюнча ишке кирип жатат. Ушул долбоордун алкагында SPRIX Inc. компаниясынын TOFAS математикалык баалоо системасы пилоттук долбоордо ишке ашырылып жатат.
Эмгек министрлигинин өкүлү жарыялаганы боюнча, Кыргызстанда социалдык жардам алып жаткан мүмкүнчүлүгү чектели адамдардын арасында II группа инвалиддикке ээлер эң көп санын түзөт. Ушул маалыматтардын негизинде, өлкөдө жалпысынан 221 миңдан ашык мүмкүнчүлүгү чектели адам жашайт.
Президенттин Жалал-Абад облусу боюнча өкүлү Тилек Текебаевдин айтымына ылайык, Тогуз-Торо району чоң транспорттук борборуна айлануу потенциалына ээ. Бул өзгөрүү КЫ-КЫР-УЗБ деген жаңы темир жолун ачып, ошондой эле альтернативдүү автожолдун курулушу менен байланыштуу деп белгиленет.
Кыргызстандын аймактарында өспүрүмдөр арасында медиасабаттуулукту, жарандык активдүүлүктү жана лидерлик жөндөмдөрүн өнүктүрүү боюнча долбоор ишке ашырылууда. Буйрукторго спорттук мелдештер, викториналар жана кибербуллингди алдын алуу боюнча маалымдоо кампаниялары киргизилген. Ушул долбоорду Кыргыз Республикасынын Билим берүү министрлиги ЮНИСЕФдин колдоосу менен координациялайт.
Кыргызстандын саламаттык сактоо министри Дамир Осмонов Москвада Россиянын саламаттык сактоо министри Михаил Мурашко менен жолугушуп, саламаттыкты сактоону өнүктүрүү маселелерин жана эки тараптуу кызматташтыктын келечегин талкуулашкан. Кыргыз делегациясы ошондой эле Россиянын XVII хирур аргунун жана Москванын XI хирур конгрессиндеги заманбап хирургиялык жетишкендиктер менен таанышкан.
Кыргызстандын Сотторго-саพาрылык палатасы жанында Кытай менен өнөр жайлык кызматташуу борбору түзүлдү. Бул борбордун негизги милдети – биргелешкен ишканаларды курууга жардам берүү, инвестицияларды тартуу жана эки өлкөдүн ишканаларынын ортосундагы түз ишкердик байланыштарды орнотуу. Инициатива кыргыз өнөр жайын өнүктүрүүгө жана Кытай менен болгон негизинен соодалык мамилелерден сыйлык кошулган мааниге ээ товарларды биргелешкен өндүрүүгө өтүүгө багытталган.
Кыргызстандын бороочусу Эрлан Марс уулу Америка Кошмоордубиясында өтүп жаткан жаш спортчулар арасындагы дүйнөлүк бороо чемпионатында бронза медаль утуп алды. Бул медаль Кыргызстан үчүн бул турнирде экинчиси болуп саналат, бул өлкө үчүн маанилүү жетишкендик болуп эсептелет.
Кыргызстандын Мамлекеттик китеп палатасында Европа Бирлигинин «Горизонт Европа» рамоо программасына арналган маалымат күнү өткөрүлгөн. Бул иш-турманын катышуучуларына Европанын илимий жана инновациялык долбоорлоруна катышуу мүмкүнчүлүктөрү тааныштырылды. Иш-турманын максаты кыргыз изилдөөчүлөрүнүн эл аралык илимий кызматташуусун өнүктүрүү болуп саналат.
Кыргызстандын Президенти Садыр Жапаров буйругу менен коопсуздук органдарынын жана салаандык кызматкерлердин кызматтык маяналары көтөрүлөт. Бул өзгөрүү 2026-жылдын 1-декабрынан башталып, 10 миң сомго жетет. Ошол эле учурда, айрым кошумча сыйкындардын азаят болушу каралган. Буйрууга ылайык, жаңы кызматкерлердин айлык акчалай камсыздандырыгы жок дегенде 4 миң сомго, ал эми кызматта гар машыктары бар кызматкерлердин камсыздандырыгы 10 миң сомдон ашык көтөрүлөт. Ошондой эле, эс алуу акылары, чыгуу…
Кыргызстандык күрөшчү Кубаныч Арынов АКШтын Лас-Вегас шаарында өтүп жаткан жаш курактагы дүйнөлүк күрөш боюнча чемпионатта бронза медаль утуп алды. Бул медаль Кыргызстан үчүн бул чемпионатта алган биринчи медаль болуп саналат. Арынов греко-рим күрөшүндө 60 кг курагында ат курагып, күчтүү оюн көрсөткөн.
Кыргызстандын тыш министри Жээнбек Кулубаев Россияда Украинага каршы согушта катышууга тартылып жаткан кыргыз жарандарын туугандарына кайтаруу боюнча МИДдын иши тууралуу маалымат берди. Анын айтымыша, убагында кайрылуу мүмкүнчүлүк берсе, кетип жаткан жарандарды токтотууга болот, бирок көйгөй көптөгөн мигранттар жакындарынан маалыматты жашырып турушу болуп жатат.
Жогорку Кеңеш депутаттары жасалма эмчекке коюу үчүн колдонулуучу товарлардын жарнамасын токтотуу боюнча демилге сунушташты. Бул чаранын негизги максаты – энелер арасында табигый сүт менен эмчекке коюуну колдоо болуп саналат.
Бул баракта жазылгандан көбүрөөк билесизби? Толуктоо сунуштаңыз — жарыялаганга чейин текшерүүдөн өтөт.
Кырлар — бир Story ичиндеги биргелешкен эскерүүлөр. Профилди ачуу үчүн түйүндү басыңыз.
