Кытай илимдер академиясынын Purple Mountain Observatory (PMO) командасы биринчи жолу Чоң Жылдыздын сырткы дискинде толкун сымал формаларды тапты. Бул ачылыш 7-августта Nature Astronomy тажрыйба журналында жарыяланды.
Чоң Жылдыздын жалпы формасы деформацияланган табакча сыяктуу, бир жагы үстү карай ийилсе, экинчи жагы ылдый түшөт. Мунун жыйынтыгында
«ийүү» деп аталган чоң масштабдуу деформация пайда болот. Бирок бул галактиканын ичиндеги ичкерээк тик багыттагы структуралары боюнча систематикалык байкоолор жана сандык изилдөөлөр көп убакыт жүргүзүлгөн эмес.
Илимпоздор молекулярдык булуттардын 30 миңден ашуун маалыматтарын үч өлчөмдүү мейкиндикте тактап аныкташты. Бул үчүн алар обсерваториянын 13,7 метрлик миллиметрдик телескопу менен алынган монооксид углеродунун (CO) спектралдык сүрөткерүүсүн колдонушту.
Монооксид углерод — жаңы жылдыздар пайда болушуна себеп болгон муздаган молекулярдык газды көрсөтүүчү маанилүү индикатор. Изилдөөгө алынган маалыматтар планетабыздын борборунан 26 килопарсек алыстыктагы тышкы дисктин жарымын камтыйт.
Алынган маалыматтардын негизинде илимпоздор молекулярдык газдын сырткы дискин керип жаткан глобалдык модели түзүштү. Бул ачылыш Чоң Жылдыздын түзүлүшү жана анын динамикалык эволюциясы тууралуу түшүнүктү тереңдетет.
