Кыргызстанда калктан амандамаларды жана депозиттерди кабыл алууга мыйзамдуу укугу жок уюмдарга акча өткөрүп берүү менен байланышкан тобокелдиктер көбөйдү. Бул тууралуу брифингде Улуттук банктын төрагасынын орун басары Медет Таиров билдирди.

Амандамаларды кабыл алууга лицензиялык талаптар

Мыйзам боюнча, амандамалар же депозиттер түрүндө пайыздар боюнча акча тартууга Улуттук банктын атайын лицензиясы бар уюмдар гана укуктуу. Мындай структураларга коммерциялык банктар жана микрофинансылык компаниялар кирет.

  • Азыркы учурда мындай лицензиялар 26 коммерциялык банкка жана үч микрофинансылык компанияга тиешелүү.

Улуттук банктын төрагасынын орун басары жоопкерчилиги чектелген коомдун же акционердик коомдун кадимки каттоо күбөлүгүнүн жана башка ишмердүүлүк түрүнө лицензиянын болушу калктан каражат чогултууга укук бербей тургандыгын баса белгиледи. Алдамчылар мыйзамсыз чогултууну карыз келишимдери, инвестициялоо же өнөктөштүк катышуу жөнүндө макулдашуулар катары жамынышат.

Тобокелдиктер жана кесепеттер

Тиешелүү лицензиясыз кеңири чөйрөдөгү адамдардан пайыздар боюнча каражаттарды системалуу чогултуу мыйзамсыз банк ишмердүүлүгү катары квалификацияланат жана кылмыштык жана административдик жоопкерчиликке алып келет.

Улуттук банктын финансылык коопсуздук боюнча беш эрежеси

Улуттук банк жарандарга финансылык коопсуздукту камсыз кылуу үчүн бир катар чараларды карманууну сунуштайт. Бул сунуштар уюмдарды текшерүүгө да, финансылык продуктылардын түзүлүшүн түшүнүүгө да тиешелүү.

  1. Каражаттарды өткөрүп берүүнүн алдында уюмдун лицензиясын КР УБнын сайтында текшерүү
  2. Каражаттарга депозиттерди коргоонун мамлекеттик системасы жайылганбы-жайылбаганын тактоо
  3. Амандаманы инвестициядан так айырмалоо
  4. Кол коюунун алдында келишимди кылдат изилдеп, пайда алуу тартибине жана тобокелдиктерге көңүл буруу
  5. Эгер убадаланган кирешелер рыноктук көрсөткүчтөрдөн бир кыйла жогору болсо, юристке кайрылуу
26коммерциялык банк
3микрофинансылык компания

Мындан тышкары, КР Улуттук банкынын Киберкоопсуздук жана маалыматтык коргоо башкармалыгынын башчысы Азамат Карабаев мамлекеттик органдардын же КР УБнын өзүнүн атынан келген билдирүүлөрдү, банктын коопсуздук кызматынан чалууларды, ошондой эле фишингдик шилтемелерди камтыган популярдуу алдамчылык схемаларын санап өттү.