Кыргызстанда энергетикалык суусундуктардын жүгүртүүсүн чектөө боюнча талкуулар башталды. Президент Садыр Жапаровдун тапшырмасына ылайык, Министрлер Кабинети бул продукцияны өндүрүүгө жана импорттоого толук тыюу салуу мүмкүнчүлүгүн карап чыгышы керек. Ошону менен бирге, Жогорку Кеңештин депутаты Эрулан Кокулов жаш өспүрүмдөргө, анын ичинде онлайн-буйрутмалар жана жеткирүү кызматтары аркылуу энергетикалык суусундуктарды сатууну тыюу салуу сыяктуу жумшагыраак сценарийди сунуштап жатат.
Өзгөрүүлөрдүн негизги себеби — улуттун ден соолугуна болгон кам көрүү. Мүмкүн болгон экономикалык чыгымдарга карабастан, мамлекет башчысы коомдук бакубаттуулуктун артыкчылыгын баса белгиледи.
Улуттун, жарандардын жана келечектеги муундардын ден соолугу акча менен өлчөнбөшү керек
Экономикалык тобокелдиктер жана рыноктун көрсөткүчтөрү
Толук тыюу салуу мамлекеттик бюджеттин олуттуу жоготууларына алып келиши мүмкүн. Алдын ала баалоолор боюнча, жылдык салыктык түшүүлөр болжол менен 1,5 миллиард сомго кыскарышы мүмкүн.
Энергетикалык суусундуктарды керектөөнүн динамикасы
Рынок тез өсүүдөн кабар берет. Президенттин Администрациясынын маалыматы боюнча, 2026-жылдын алгачкы алты айында керектөөнүн көлөмү мурун эле бүтүндөй 2025-жылдын көрсөткүчтөрүнүн үчтөн эки бөлүгүн түздү. 2025-жылы рыноктун түзүмүндө жергиликтүү өндүрүш жана ЕАЭБ өлкөлөрүнөн импорт болжол менен бирдей үлүштөрдү ээлесе, үчүнчү өлкөлөрдүн үлүшү 2% түзбөгөн.
Тармактагы салыктык түшүүлөр
Президенттин Администрациясы
| 2025-жыл | 1 104 000 000 сом |
|---|---|
| 2026-жылдын 1-жарым жылдыгы | 996 700 000 сом |
Жаштар үчүн чектөө варианттары
Эрулан Кокуловдун мыйзам долбоору жаш өспүрүмдөрдү коргоого багытталган. Эгерде документ кабыл алынса, 18 жашка чейинки адамдарга энергетикалык суусундуктарды саткандыгы үчүн айып пулдар каралган. Биринчи жолу эреже бузуу үчүн 10 миңден 35 миң сомго чейин, кайталап алганда — 55 миң сомго чейин алуу сунушталат.
