Садыр Жапаров Президенттин кол жазмасы менен берилген указ, кыргызстандагы салыктык башкарууну реформалоого багытталган. Бул реформанын негизги бөлүгү — тартипке жарашпаган салык төлөөчүлөр үчүн
улуттук реестрдин
Негизги өзгөрүүлөр жана максаттар
Указга ылайык, тартипке жараша иштеген бизнеске мыйзамдуу сыноодон жана негизсиз кылмыш ишинен кошумча коргоо берилет. Ошол эле учурда, салыктык милдеттерди аткарыбаган кесипкерлер үчүн өзүнчө реестр түзүлөт.
Реестрге кирүү мүмкүнчүлүгү жана чектөөлөр
Бул реестрге кирүү мүмкүнчүлүгү бар субъекттердин арасына ири салыктык карызы бар ишкерлер, уулоп электрондук эсеп-фактураларды чыгаргандар, ошондой эле ар кандай адамдардын атынан же юридикалык жактардын атынан ишкердик укуктарын каттоодон өткөрүүчүлөр кирет.
- Реестрдеги субъекттерге компанияларды же КИ-ларды каттоодон өткөрүүгө же кайра каттоодон өткөрүүгө чектөөлөр киргизилиши пландалат.
- Бизнестин чыныгы ээлеринин жана ишканаларды ишеним аркылуу башкарган адамдардын жоопкерчилиги күчөтүлөт.
- Ишкердик укуктарын өз атынан каттоодон өткөрүүгө өз алдынча чектөө коюу мүмкүнчүлүгү ойлонулуп жатат.
Укук коргоо органдарынын ишине көзөмөл
Ошондой эле, Кыргыз Республикасынын Жал Кирли Прокуратурасына (ЖКП) салыктык текшерүүлөр жана оперативдик иш-чаралар сыяктуу формалар менен бизнеске кийлигишпөй турганына көзөмөл жүргүзүү тапшырылган.
Указдин мазмуну жана келечектеги пландар
Президент Садыр Жапаров указ менен тартипке жараша салык төлөөчүлөрдү коргоого багытталган мыйзамдык кепилдиктерди жакшыртуу чараларын кол койду. Бул документ 2026-жылдын 8-октябрындагы №343 деп белгиленген. Указ салыктык мыйзамдарды жана башкарууну өзгөртүү, салык кылмыштарына каршы чараларды көрүү жана укук коргоо органдарынын бизнеске кийлигишүүсүнө көзөмөл күчөтүүнү камтыйт.
Негизги басымдуулуктардын арасына салыктык башкаруунун санаризациялануусу жана ачык-айкындыгы, процедураларды сактоо, адилеттүүлүк жана салык төлөөчүлөрдүн укуктарын коргоо камтылган. Указ ошондой эле салыктык жүккө акырындык менен төмөндөтүү жана ишкердикке, ошондой эле чет эл инвестицияларын тартууга тажрый болгон шарттарды түзүүнү камтыйт.
Министрлер Кабинетиге салыктык мыйзамдарды жана башкарууну мындан ары өркүндөтүү боюнча зарыл чараларды үч ай аралыгында кабыл алуу тапшырылган. Анын ичинде Мамлекеттик салык кызматыга тартипке жарашпаган салык төлөөчүлөрдүн реестрин жүргүзүү ыйгарым укугун берүү каралган. Бул субъекттерге кылмыш ишинин жүрүп жаткандыгы, тартипте белгиленген салыктык карызы бардыгы, ошондой эле уулоп электрондук эсеп-фактураларды чыгаруучу же ар кандай адамдардын атынан иштеген субъекттер камтылат.
