Кыргыз Республикасынын Маданият, маалымат жана жаштар политикасы министрлиги «Манасчы институтун өнүктүрүү жана колдоо маселелери жөнүндөгү» КМ токтом долбоорун талкуулоону демилгеледи. Бул документ «Манас» эпосунун аткаруучуларына «Манасчы» статусун расмий бекемдөөгө багытталып, айлык төлөм түрүндөгү мамлекеттик колдоо системасын карайт.
Статус алуу жана төлөм шарттары
Токтом долбоору 2027-жылдан тартып алынышы мүмкүн болгон айына 62 000 сом өлчөмүндөгү акчалай сыйакыны (салык чегерилгенге чейин) белгилейт. Бирок бул статус жана төлөмдөр бардык эпосчуларга эмес, конкурстук тандоодон өткөндөргө гана жеткиликтүү болот.
- Талапкерлерди тандоо үчүн Маданият министрлигинин алдында эксперттик комиссия түзүлөт.
- Комиссия талапкерлерди бир катар негизги натыйжалуулук көрсөткүчтөрү (KPI) боюнча баалайт.
- Баалоо критерийлери аткаруучулук, чыгармачылык, педагогикалык, насаатчылык, илимий жана агартуучулук ишмердүүлүктү камтыйт.
Каржылык моделдин негиздемеси
Долбоорго тиркелген негиздеме катта сыйакынын өлчөмү манасчылардын учурдагы эмгек акы деңгээлин эске алуу менен эсептелгенин көрсөтүлгөн. Булактардын маалыматы боюнча, штаттык жадыбал боюнча артист-манасчынын айлыгы 50 000 сомго жетет.
Эпос аткаруучуларын колдоонун эл аралык тажрыйбасы
Материалдарда ушундай колдоо практикасы башка өлкөлөргө да мүнөздүү экени белгиленет. Мисалы, Саха Республикасында (Якутия) олонхо аткаруучуларына айына 30 миң рубль төлөнөт, ал эми Өзбекстанда бахшы жана маком аткаруучуларына — $500.
- Долбоордун алкагында «Манас» театрынын штатын реформалоо да каралууда.
