Зордук-зомбулук көптөгөн формаларды алышы мүмкүн, жана денеге тийүү менен гана чектелүү — бул тобокелдиктерди баалоо эмес. Республикалык ден соолукту чыңдоо борборунун адистери зордук-зомбулуктун формаларына денеге тийүү гана эмес, психологиялык, экономикалык, ошондой эле жыныстык мажбурлоо да кирерин түшүндүрүштү.
Зордук-зомбулук кантип аныкталат?
Бүткүл дүйнөлүк саламаттыкты сактоо уюмунун (ДСУ) аныктамасы боюнча, зордук-зомбулук — бул физикалык күчтү же бийликти атайылап колдонуу, ал аракет аркылуу да, коркутуу аркылуу да ишке ашырылышы мүмкүн. Мындай колдонуунун максаты — дене жаракатына, психологиялык травмага, өмүрдүн жоголушуна же башка зыянга алып келиши мүмкүн болгон зыян келтирүү.
Зордук-зомбулуктун түрлөрү: физикалык зыяндан финансылык көзөмөлгө чейин
- физикалык: майыптык, уруп-сабоо, түртүү же шапалак түрүндөгү көрүнүштөр
- психологиялык: психикалык ден соолукту бузууга багытталган аракеттер, анын ичинде шантаж, коркутуу жана үркүтүү
- экономикалык: материалдык басым, мисалы, окууга мүмкүнчүлүктүн жоктугу же жеке каржыны толук блоктоо
- жыныстык: адамдын каалоосуна каршы күч, алдоо же коркутуу менен жыныстык мамилеге мажбурлоо
- таасир
- физикалык
- басым
- психологиялык
- чектөө
- экономикалык
- мажбурлоо
- жыныстык
Денеге тийүүдөн тышкары, финансылык чектөөлөр же туруктуу кордоо сыяктуу көзөмөлдүн назик формаларын таануу маанилүү, алар да зордук-зомбулуктун формалары катары квалификацияланат.
